Jakie dokumenty musi mieć gabinet kosmetyczny?
Część dokumentów wymaga prawo, część jest „tylko” Twoim dowodem, gdy klientka po miesiącu ma pretensje. Poniżej obie grupy — z tym, skąd dany obowiązek się bierze, a gdzie jest wyłącznie dobrą praktyką.
W skrócie
| Dokument | Kiedy | Skąd to się bierze |
|---|---|---|
| Zgoda na zabieg z wywiademdobra praktyka | Przed zabiegiem; wywiad odświeżany przy kolejnych wizytach | Brak urzędowego wzoru — to Twój podstawowy dowód, że klientka wiedziała, na co się zgadza |
| Klauzula informacyjna RODOprzepis | Przy pierwszym zbieraniu danych klientki | Art. 13 RODO |
| Zgoda na przetwarzanie danych o zdrowiuprzepis | Gdy wywiad pyta o zdrowie (ciąża, leki, choroby) | Art. 9 RODO |
| Karta zabiegowadobra praktyka | Po każdym zabiegu | Dobra praktyka — pokazuje, co faktycznie zrobiono |
| Rejestr czynności przetwarzaniaprzepis | Raz, aktualizowany przy zmianach | Art. 30 RODO — zwolnienie małych firm nie obejmuje danych o zdrowiu |
| Umowy powierzenia danychprzepis | Z każdą firmą, która przetwarza dane Twoich klientek | Art. 28 RODO |
| Zgoda na wizerunekprzepis | Zanim opublikujesz zdjęcie klientki | Art. 81 ustawy o prawie autorskim |
| Zgoda rodzica lub opiekunaprzepis | Zabiegi u osób poniżej 18 lat | Za małoletnią decyduje rodzic lub opiekun prawny |
| Procedury higieniczne i ewidencja sterylizacjiprzepis | Gdy przy zabiegach dochodzi do przerwania skóry | Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi |
| Cennik usługprzepis | Wywieszony w miejscu świadczenia usług | Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług |
| Regulamin gabinetudobra praktyka | Gdy pobierasz zadatki albo masz zasady odwoływania wizyt | Nieobowiązkowy, ale bez niego trudno te zasady egzekwować |
| Zgoda na wiadomości marketingoweprzepis | Zanim wyślesz SMS lub e-mail z ofertą | Przepisy o komunikacji elektronicznej |
Dokumenty, które podpisuje klientka
Zgoda na zabieg z wywiadem
Nie ma urzędowego wzoru zgody na zabieg kosmetyczny i żaden przepis nie mówi, jak ma wyglądać. To nie znaczy, że jest zbędna: w sporze to pierwszy dokument, o który zapyta klientka, jej prawnik albo ubezpieczyciel. Żeby cokolwiek dowodziła, musi dotyczyć konkretnego zabiegu i wymieniać jego konkretne działania niepożądane — zdanie „poinformowano mnie o możliwych powikłaniach” nie dowodzi niczego.
Wywiad powinien pytać tylko o to, co może zmienić decyzję o zabiegu. Pytanie o ciążę przed mezoterapią ma sens; przed manicure hybrydowym to zbieranie danych o zdrowiu bez celu. Przy serii zabiegów wywiad trzeba odświeżać — między wizytami klientka mogła zacząć brać nowe leki.
Gotowe zgody dla kilkudziesięciu zabiegów znajdziesz w bezpłatnych wzorach zgód, a dla zabiegów bez osobnego druku — ogólną zgodę na zabieg.
Klauzula informacyjna i zgoda na dane o zdrowiu
Gabinet, który zapisuje imię, nazwisko i telefon klientki, jest administratorem jej danych i musi ją poinformować, kto je przetwarza, po co i jak długo (art. 13 RODO). To obowiązek, którego najczęściej brakuje w drukach krążących po grupach branżowych.
Odpowiedzi z wywiadu — ciąża, leki, choroby przewlekłe — to dane o zdrowiu, czyli szczególna kategoria z art. 9 RODO. Zwykła zgoda „na przetwarzanie danych osobowych” ich nie obejmuje; potrzebna jest wyraźna zgoda na dane o zdrowiu. Oba elementy zawiera wzór klauzuli RODO dla gabinetu.
Zgoda na zdjęcia
Publikacja zdjęcia klientki — na Instagramie, stronie czy w materiałach szkoleniowych — wymaga jej zezwolenia (art. 81 ustawy o prawie autorskim). Dobrze, gdy zgoda rozdziela zdjęcia do dokumentacji od zdjęć do publikacji i osobno pyta o widoczną twarz: wzór zgody na wizerunek.
Zgoda rodzica przy klientkach poniżej 18 lat
Za osobę niepełnoletnią zgodę wyraża rodzic albo opiekun prawny i to on odpowiada na pytania z wywiadu. Najpewniej, gdy podpisuje w gabinecie, a nie przysyła kartkę przez córkę: wzór zgody opiekuna na zabieg.
Zgoda na wiadomości z ofertą
Przypomnienie o umówionej wizycie to część usługi. SMS z promocją to już marketing — a na ten przepisy o komunikacji elektronicznej wymagają wcześniejszej zgody. Zgoda marketingowa musi być dobrowolna, więc nie może być warunkiem wykonania zabiegu ani wpleciona w zgodę na zabieg.
Dokumenty, które prowadzi gabinet
Karta zabiegowa
Zgoda mówi, na co klientka się zgodziła. Karta zabiegowa mówi, co faktycznie zrobiono: preparat i numer serii, stężenie kwasu, głębokość nakłuwania, parametry urządzenia. Bez niej nie da się odtworzyć zabiegu, gdy po tygodniu pojawia się reakcja — a producent preparatu zapyta najpierw o numer serii.
Rejestr czynności przetwarzania
RODO zwalnia z prowadzenia rejestru firmy zatrudniające mniej niż 250 osób — ale nie wtedy, gdy przetwarzanie nie jest sporadyczne albo obejmuje dane szczególnej kategorii (art. 30 ust. 5). Gabinet zbierający wywiad spełnia oba warunki, więc rejestr powinien mieć. To zwykła tabela: jakie dane, w jakim celu, jak długo, komu je powierzasz.
Umowy powierzenia
Jeśli dane klientek trafiają do zewnętrznej firmy — systemu rezerwacji, programu do zgód, bramki SMS, biura rachunkowego — potrzebujesz z nią umowy powierzenia przetwarzania (art. 28 RODO). Rzetelni dostawcy mają ją gotową do zaakceptowania; zapytaj o nią, zanim wpiszesz pierwszą klientkę.
Procedury higieniczne i ewidencja sterylizacji
Jeśli przy zabiegach dochodzi do przerwania ciągłości skóry — iniekcje, mikronakłuwanie, makijaż permanentny, przekłuwanie uszu, praca frezarką przy wałach paznokciowych — gabinet podlega ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W praktyce oznacza to spisane procedury mycia, dezynfekcji i sterylizacji narzędzi oraz dokumentowanie każdego cyklu sterylizacji. Przy zabiegach z igłami dochodzi umowa z firmą odbierającą odpady, które nie mogą trafić do zwykłego kosza.
Gabinet kontroluje powiatowa stacja sanitarno-epidemiologiczna. Przed otwarciem albo przy wprowadzaniu nowych zabiegów warto zapytać ją wprost, jakich dokumentów będzie oczekiwać — wymagania co do szczegółów procedur potrafią różnić się między stacjami.
Cennik
Cena usługi musi być uwidoczniona w miejscu, w którym ją świadczysz — tak stanowi ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług. Najprościej: cennik wywieszony w recepcji i ten sam na stronie lub w systemie rezerwacji, żeby klientka nie trafiła na dwie różne kwoty.
Regulamin gabinetu
Żaden przepis nie nakazuje go mieć. Jeśli jednak pobierasz zadatek za wizytę albo zachowujesz go przy późnym odwołaniu, klientka musi znać te zasady wcześniej — a regulamin, na który się zgodziła przy rezerwacji, jest najprostszym sposobem, żeby to wykazać.
Jeśli zatrudniasz pracowników
Każda osoba, która ma dostęp do danych klientek, potrzebuje pisemnego upoważnienia do ich przetwarzania i powinna wiedzieć, jak z nimi postępować (art. 29 i art. 32 ust. 4 RODO). Przy umowie o pracę dochodzą obowiązki z Kodeksu pracy, m.in. ocena ryzyka zawodowego na każdym stanowisku (art. 226) i szkolenia BHP.
Kasa fiskalna
Usługi kosmetyczne są wyłączone ze zwolnienia z kasy fiskalnej ze względu na niski obrót — kasa jest potrzebna od pierwszej sprzedaży osobie prywatnej. Szczegóły (w tym kasa online) warto potwierdzić z księgową, bo zależą od formy działalności i rodzaju usług.
Jak długo przechowywać dokumentację
Częsta odpowiedź „trzy lata” jest ryzykowna. Przy szkodzie na osobie przedawnienie biegnie od dnia, w którym poszkodowana dowiedziała się o szkodzie, a nie od zabiegu (art. 442¹ § 1 k.c.). U osób, które w chwili zabiegu były niepełnoletnie, roszczenie nie przedawni się wcześniej niż dwa lata po osiągnięciu pełnoletności (§ 4). Zgody i karty zabiegowe skasowane zbyt wcześnie potrafią zniknąć, zanim roszczenie wygaśnie — okres przechowywania wpisz w klauzulę RODO i ustal go świadomie, najlepiej z prawnikiem.
Papier czy tablet?
Przepisy nie wymagają, żeby zgoda na zabieg kosmetyczny była na papierze. Podpis złożony na tablecie może być równie dobrym dowodem jak podpis na kartce — pod warunkiem, że da się wykazać, kto, kiedy i pod jaką treścią go złożył, i że treści nie da się potem po cichu zmienić.
W Gabinea klientka podpisuje zgodę palcem na tablecie, a przy podpisie zapisujemy datę, pełną treść dokumentu z odpowiedziami z wywiadu i sumę kontrolną, którą można później sprawdzić. Zgoda sama trafia do kartoteki klientki, razem z kartą zabiegową i zdjęciami — bez segregatora i bez szukania kartki sprzed dwóch lat.
Ten poradnik porządkuje temat, ale nie jest poradą prawną ani podatkową. Przepisy się zmieniają, a szczegóły zależą od tego, jakie zabiegi wykonujesz i w jakiej formie prowadzisz działalność. Przy wątpliwościach sprawdź swoją sytuację z prawnikiem, księgową albo w stacji sanitarno-epidemiologicznej.